Kuyruklu Yıldızlar

Kuyruklu yıldızlar, Güneş Sistemi’nin oluşumundan beri vardır. Bu nedenle hem Güneş Sistemi’nin hem de Dünya’nın oluşumuna ilişkin çok önemli bilgiler içerirler. Birçok gökbilimci onları tıpkı asteroitler gibi o dönemden kalan fosiller olarak görür. Genellikle taş, kaya ve buzdan oluştukları için bilim insanları onlara “kirli kartopu” der. Yakın çevremizdeki uzayın bu “kirli kartopları”nı biraz daha yakından tanımaya ne dersin?

Güneş Sistemimiz gezegenler, onların uyduları ve Güneş’in yanı sıra, sayısız küçük nesneyle doludur. Güneş Sistemi’nin oluşumundan bu yana neredeyse hiç değişmeden kalan bu nesneler, farklı büyüklüklere sahiptir: Bazıları bir ülke büyüklüğündeyken (bunlar genellikle asteroitlerdir), bazıları bir kentin büyüklüğünde olabilir (bunlar da genellikle kuyruklu yıldızlardır); bazıları da küçük taşlar ve toz parçacıkları kadar küçük olur. Asteroitleri şu içeriğimizde ve minik göktaşlarını da şu içeriğimizde incelemiştik.

Asteroit Ceres 1801’de keşfedildiğinde 9. gezegen olduğu düşünülmüştü.

1995’te görülen Hale-Bopp kuyruklu yıldızı 20. yüzyılın en parlak kuyruklu yıldızlarından biriydi.
Görsel kaynağı: Wikipedia ( E. Kolmhofer)

Güneş Sistemi’nde dolaşan minik göktaşları Dünya’yla karşılaştığında ona doğru çekilir. Dünya’ya düşerken atmosferde hemen yanarlar ve çok parlak ışıklar çıkarırlar. Biz buna yıldız kayması deriz.

Kuyruklu Yıldızlar

Kuyruklu yıldızlar çoğunlukla Güneş Sistemi’nin Güneş’ten uzak, dış bölgelerinde, Güneş’in çevresinde bir yörüngede dolanan buz ve kaya parçalarıdır. Bir kuyruklu yıldız Güneş’e yaklaştığında, ısınır ve buzunun bir bölümü gaza dönüşür. Böylece trilyonlarca minik taş, kaya ve toz parçası serbest kalır ve upuzun bir kuyruk oluşturur. Kuyruklu yıldızların kuyrukları daima Güneş’ten öte yana doğru olur.

Kuyruklu Yıldızın Bölümleri

Kuyruklu yıldızın baş (ana) bölümüne “çekirdek” denir. Kuyruklu yıldızların çekirdek bölümlerinin çapı 0,5-50 kilometre arasında değişir. Çekirdek genellikle gevşek kaya, toz, su buzu ve donmuş bazı gazlardan oluşur.

Güneş’e yaklaşan kuyruklu yıldız ısınır ve buzunun bir bölümü gaza dönüşür. Çekirdeğin çevresinde bulanık bir buluta benzeyen bir gaz ve toz tabakası oluşur. Buna koma denir. Koma Dünya’nın çapının 15 katına kadar çıkabilir.

Ayrıca serbest kalan minik taş, kaya ve toz parçaları uzun bir kuyruk oluşturur. Bu kuyruklar genellikle on milyonlarca kilometre uzunlukta olur.

Yeterince yakın ve parlaksa, bir kuyruklu yıldız Dünya’dan teleskop ya da dürbün yardımı olmadan görülebilir.

Yörüngeleri

Kuyruklu yıldızlar, Güneş’in çevresinde basık elips şeklinde bir yol izler. Güneş Sistemi’nde milyarlarca kuyruklu yıldız vardır; ancak bunların çoğu Dünya’nın yakınından geçmez.