Buzullar
Buzluğa konan su zamanla buz olur. Doğada da hava çok soğuk olduğunda bazen göller, akarsular hatta deniz bile donar, buz olur. Ayrıca buz bir de kutuplarda ve dağların yüksek kesimlerinde oluşur. İşin ilginci buralarda oluşan devasa buzullar yavaş yavaş ilerler. İlerlerken de yeryüzünü şekillendirir. Ne dersin, buzulları biraz daha yakından tanıyalım mı?
Buzul Nedir?
Dağlarda ve kutup bölgelerinde geniş alanları kaplayan ve çok ağır da olsa zamanla ilerleyen ve geri çekilen kalın buz tabakalarına buzul denir. Binlerce yıl önce dünyanın büyük bölümü buzullarla kaplıydı. O döneme Buz Çağı denir.
Buzulların büyük bölümü kutup bölgelerinde özellikle de Antarktika’da bulunur.
Buzulların Hareketi
Yer çekiminin ve yağıp biriken yeni karların etkisiyle buzullar aşağı doğru ilerler. Bu ilerleyiş akarsularda olduğu gibi hızlı değildir. Buzullar her gün anca birkaç metre ilerler.
Yeryüzünü Şekillendiren Buzullar
Devasa kütleli buzul ilerlerken altındaki ve yanlardaki kayaları çizer, oyar, kırar. Parçalanan kayaları önüne katar, içine alır ve ilk konumlarından kilometrelerce öteye taşır. Havaların ısınmasıyla birlikte eriyip küçülen, geri çekilen buzullar arkalarında küçüklü büyüklü binlerce kaya bırakır. Buzulların her yıl yinelenen bu hareketi yeryüzünü aşındırır, onu şekillendirir.
Geri çekilen buzullar arkalarında oyulmuş vadiler ve göller bırakır.