Boynuzlar

Bazı hayvanların başında boynuzları olur. Keçilerde, koçlarda, gergedanlarda ve geyiklerde boynuz olduğunu biliriz. Ama boynuzlu hayvanlar bunlarla sınırlı değildir; birçok hayvan türünde boynuz bulunur. Boynuzları ve onları taşıyan hayvanları biraz daha yakından tanıyalım.

Boynuzlar genellikle yalnızca erkeklerde bulunur. Ancak bazı hayvanlarda dişilerde de boynuz olabilir.

Boynuzların yapısı

Boynuzlar sivri ve içi boş olur. Hayvanın kafatasına bağlıdırlar. Bir tür protein olan keratinden yapılır. Keratin saçlarımızı ve tırnaklarımızı (bazı hayvanların toynaklarını ve tüylerini) oluşturan maddedir. Boynuzlar başın her iki yanında birer tane olmak üzere genellikle çiftler halinde büyür. Boyut ve şekil bakımından büyük çeşitlilik gösterir.

Geyik ve sığınların boynuzları her yıl düşer ve yeniden çıkıp büyür.

Başta Jackson bukalemunu olmak üzere birçok bukalemun türünün başında boynuz bulunur.

Birçok kertenkelenin boynuza benzeyen kemikli çıkıntıları vardır.

Gergedan böcekleri gibi bazı böceklerin başında da boynuz benzeri yapılar vardır. Bunlar taşıdıkları dış iskeletin sivri çıkıntılarıdır.

Fillerin ve narvalların başlarındaki çıkıntılar boynuz değil, diştir.

Kullanım amaçları

Hayvanlar boynuzlarını, genellikle kendilerini yırtıcı hayvanlardan ve düşmanlarından korumak için kullanırlar. Bununla birlikte boynuzlar kendi türlerinin üyeleriyle bölge egemenliği ya da çiftleşme önceliği için dövüşmek amacıyla da kullanılır. Bundan başka boynuzlar topraktaki kökleri çıkarmak ya da ağaçların kabuklarını soymak için de kullanılabilir. Bazı hayvanlar boynuzlarını serinlemek için de kullanır. Boynuzların kemikten çekirdeğinde bulunan kan damarları boynuzların radyatör işlevi görmesini sağlar.

Boynuz günümüz hayvanlarına özgü değildir. Geçmişte yaşamış bazı hayvanların da boynuzu vardı. Buna en güzel örnek triseratops ile solarafungus türü dinozorlardır.