Adalar
Çevresi suyla kaplı kara parçalarına “ada” denir. Adalar, okyanuslarda ve denizlerde bulunduğu gibi göllerde ve akarsularda da bulunabilir. Hatta göllerin ortasındaki adaların içinde bulunan göllerde bile olabilirler. Bazı adalar küçücüktür; üzerinde yalnızca birkaç ağaç ya da kayalık bulunur. Ama bazı adalar da o kadar büyüktür ki üzerlerinde kocaman kentler, yemyeşil ormanlar, akarsular ve hatta dağlar bulunur. Böyle adalarda insanlar da yaşar. Adaların çoğuna gemilerle, teknelerle ya da köprülerle ulaşılır.
Adaların oluşumu değişik şekillerde olabilir.
Kıtasal adalar
Bu tür adalar, aslında yakındaki bir kıtanın uzantısıdır. Zaman içinde deniz seviyesinin yükselmesiyle kıtayla kara bağları kopmuştur. Örneğin, bir zamanlar kara ile Afrika’ya bağlı olan Madagaskar da bu şekilde oluşmuş bir adadır.
Okyanus adaları (volkanik adalar)
- Dünyanın en büyük 5 adası
- 1. Grönland: 2.131.000 kilometrekare
- 2. Yeni Gine: 800.000 kilometrekare
- 3. Borneo: 726.000 kilometrekare
- 4. Madagaskar: 578.000 kilometrekare
- 5. Baffin Adası: 507.000 kilometrekare
Mercan adaları
Çok küçük deniz canlıları olan mercanların oluşturduğu adalara “mercan adaları” denir. Bu adalar önce suyun içindeki resifler şeklinde oluşmaya başlar. Oluşan resiflerde biriken binlerce mercan katmanı zamanla ortaya adaların çıkmasına yol açar. Örneğin, Bahama Adaları mercan adalarıdır.
Gelgit adaları
Bunlar da aslında kıtasal adalardır. Ancak her zaman suyla çevrili olmazlar. Sular çekildiğinde anakarayla bağları ortaya çıkar. Sular geri geldiğinde ise çevreleri tekrar kaplanır ve “ada” olurlar. Buna en güzel örnek de Fransa’nın Mont Saint Michel adasıdır.
Yapay adalar
Bazen insanlar, çeşitli nedenlerle denizlerin belirli bölgelerine kaya ve deniz kumu yığarak yapay adalar oluşturur. Japonya’daki Kansai Uluslararası Havalimanı da böyle bir yapay
Dubai’deki Palmiye Adası da yapay bir adadır.
Türkiye’nin adaları
Türk karasularında 500’ün üzerinde ada, adacık ve kayalık bulunur. Denizlerimizin yanı sıra göllerimizde de adalar vardır ; başta Van Gölü, Beyşehir Gölü, Eğirdir Gölü ve Bafa Gölü olmak üzere birçok gölümüzde de bulunurlar.
Çanakkale iline bağlı Bozcaada.
• Başta İngiltere ve Japonya olmak üzere dünyada 45’in üzerinde ada ülkesi vardır. Örneğin; Filipinler, İzlanda, Yeni Zelanda, Küba, Madagaskar, Sri Lanka, Malta ve Jamaica birer ada ülkedir.
• Dünyada en çok adası olan ülke Finlandiya’dır; 179 binden çok adadan oluşur.