Hayvanların Dişleri
Etçil ya da yırtıcı hayvanların dişleri
Otçul hayvanların dişleri
Bitkilerle beslenen hayvanlara “otçul hayvanlar” denir. Bu hayvanların dişleri sivri ve uzun olmaz. Tersine kısa ve küt olur. Bitkileri koparmaya, parçalamaya ve çiğnemeye yararlar. Savunmada hiçbir işe yaramazlar. Otçul hayvanlar yırtıcılardan korunmak için ya iyi koşucu olur ya da boynuz gibi silahları bulunur -bazılarının da zırhı olur.
Otçul hayvanların otları, yaprakları ve dalları çiğnemek için özelleşmiş dişleri vardır. Bu hayvanların ön dişleri keskin ama kısadır. Bu dişlerle otları koparırlar. Arka dişleri de geniş ve düzdür. Bunlar tıpkı minik bir değirmen taşını andırır. Bu dişler sayesinde yedikleri bitkileri iyice ezip öğütebilirler. Bir ineğin ya da bir atın ağzına dikkatlice bakarsan, yiyeceğini ne kadar çok çiğnediğini fark edebilirsin. Çünkü bitkileri parçalamak kolay değildir! Bu nedenle otçul hayvanlar yavaş yer ve çok çiğner.
Hepçil hayvanların dişleri
Hem bitkilerle hem de hayvanlarla beslenen hayvanlara “hepçil” denir. Buna en güzel örnek ayılardır. Ayılar (kutup ayısı hariç) armut, elma, çilek, böğürtlen gibi meyveleri afiyetle yedikleri gibi balık, tarla faresi, geyik gibi hayvanlarla da beslenir.
Rakun, opossum ve maymunların yanı sıra, tavuk ve domuz da hepçildir. Zaman zaman bitkilerle zaman zaman da küçük hayvanlarlar beslenirler.
Hepçil hayvanlar hem bitki hem de et yer. Bu nedenle onların dişleri, her iki işe de uygun şekilde karışıktır. Ön dişleri sivri olabilir. Böylece etleri koparabilirler. Ama aynı zamanda arka dişleri de düzdür ve bitkileri çiğnemek için kullanılır.
Kemirgenlerin dişleri
Kemirgen hayvanların (fareler, sincaplar, kunduzlar gibi) ön dişleri çok ilginçtir. Üstte ve altta ikişer tane uzun, keskin ve güçlü dişleri vardır. Bu dişler yavaş yavaş ama hiç durmadan uzar! Çünkü kemirgenler ağaç kabuklarını, cevizleri ya da sert yiyecekleri kemirirken bu dişlerin önü zamanla aşınır. Eğer kemirmezlerse, dişleri o kadar uzar ki yemek yemekte zorlanabilirler. Bu nedenle kemirgenler her gün bir şeyler kemirir.
Peki ya kuşlar?
Kuşların dişleri yoktur ama onların da sert “gaga”ları vardır. Bu gagalar çok işlevlidir: Yeri geldiğinde tıpkı bir makas, pense ya da kaşık gibi çalışır. Kuşun neyle beslendiğine göre gagasının şekli değişir. Örneğin, serçelerin kısa ve kalın gagaları tohumları kırmak için çok işlevseldir. Sinek kuşlarının uzun ve ince gagaları da çiçeklerden tatlı nektarı içmelerini sağlar. Kartal, atmaca, şahin ve baykuş gibi yırtıcı kuşların gagaları da sivri ve kıvrık olur. Bu gagalarla avlarını kolayca yakalayıp parçalarlar.
