Titreşen Yıldızlar
Gece gökyüzünde gördüğümüz tüm yıldızlar aslında birer Güneş’tir. Kimisi daha büyük ve parlak, kimisi ise daha küçük ve soluktur. Ama hepsi de tıpkı Güneş’imiz gibi sürekli ışık yayar. Ne var ki Güneş’imizin dışındaki yıldızlar bize çok çok uzaktır. O kadar uzaktırlar ki onların ışıklarını yalnızca geceleri karanlık gökyüzünde birer nokta olarak görebiliriz. İşin tuhaf yanı, bu ışık noktaları sanki bize göz kırpıyormuş gibidir.
Atmosferimiz
Atmosfer; Dünyamızı saran gazların oluşturduğu bir tabakadır. Yaklaşık 10 bin kilometre kalınlığındadır. Bu gaz tabakası değişik yoğunluklarda ve sıcaklıklarda katmanlardan oluşur. Yerden uzaya doğru yükseldikçe bu katmanlarının yoğunlukları azalır. Bunların bazıları sıcak, bazıları da soğuktur. Ayrıca kendi içlerinde de sıcaklıklar değişir. Atmosferde yalnızca saydam gazlar bulunmaz yani boş değildir. Toz parçacıkları, duman, su buharı ve mikroorganizmalar da vardır.
Atmosferin Katmanları
Atmosfer Engeli
Yıldızlardan gelen ışıklar, uzayda olduğu gibi atmosferimizden geçerken de düz bir yol izlemek ister. Ancak atmosferin yapısı nedeniyle bu mümkün olmaz. Çünkü Dünya’yı saran atmosferimizin karmaşık ve değişken yapısıyla karşılaşırlar. Atmosfer içindeki yolculukları boyunca ışık ışınları sapmalara ve bükülmelere uğrar; sürekli olarak yön değiştirir. Bu nedenle yıldızlar bazen sanki azıcık sağa sola kayıyormuş gibi, bazen de ışıkları bir azalıyor, bir artıyor gibi görünür. Gözlerimiz bu ışık değişimini “titreşim” olarak algılar.
Şöyle düşünebilirsin: Güneş’in ışınları denizin yüzeyine vurduğunda bir görünüp bir kaybolan minik pırıltılar görürsün. İşte, yıldızların titreşmesi de buna benzer bir ışık oyunudur. Ama bu oyunu oynayan deniz değil, atmosferimizdir!
Dünya’nın çevresindeki yörüngesinde dönen Uluslararası Uzay İstasyonu’nda bulunan astronotlar yıldızlara baktığında ışıklarının titreşmediğini, yıldızların kendilerine göz kırpmadığını görür. Çünkü…
Gezegenler neden titremez?
Yıldızların ışıkları titriyormuş gibi görünürken geceleri gökyüzünde neredeyse onlar kadar küçük görünen gezegenler hiç de titriyormuş gibi görünmez. Çünkü bunlar bize çok yakındır. Işıkları atmosferden geçerken etkilenmez. Ayrıca gezegenlerden gelen ışık, yıldızlardan gelen ışık gibi tek bir noktadan değil, daha geniş bir alandan gelir. Bu görece geniş ışık huzmesi de atmosferimizden geçerken etkilenmeden gözümüze ulaşır.