MİNİ KUMBARA DERGİSİ TÜRKİYE İŞ BANKASI’NIN ÇOCUKLARA ARMAĞANIDIR
MİNİ KUMBARA DERGİSİ TÜRKİYE İŞ BANKASI’NIN ÇOCUKLARA ARMAĞANIDIR

Havanın Çılgın Hali: Fırtına

Hava durumu genellikle mevsime uygun bir şekilde, tekdüze gider. Bazen de tekdüzelikten çıkar, değişken olur. Özellikle mevsim geçişlerinde böyledir: Hava bazen güneşli olur, bazen kapalı; bazen de yağmur yağar ve gökgürültüleri duyulur. Bunlar aslında normal olaylardır. Zaman zaman da hava durumu olayları şiddetlenir. Bir bakarsın yağmur ya da kar durmak bilmez. Bir bakarsın sıcaklık bir hafta boyunca normalin çok üstünde seyreder. Bu tür anormal hava durumu olaylarından biri de fırtınadır. Gel bu güçlü doğa olayını daha yakından tanıyalım.

Fırtına nedir?

Fırtına ender görülen, şiddetli bir havadurumu olayıdır. Fırtınanın temel öğesi şiddetli esen rüzgardır. Fırtına sırasında rüzgar öyle alışılmadık hızlarda eser ki ağır olmayan birçok nesneyi havalandırıp uçurabilir. Gözlerine inanamazsın. Ağaçların dalları, hatta bazen ağaçların kendisi bile eğilebilir. Çatılardan kiremitler uçabilir. Fırtınada güçlü esen rüzgara genellikle gri ya da siyah bulutlar, mora çalan koyu gri bir gökyüzü, şiddetli bir yağmur, gökgürültüleri ve şimşekler de eşlik eder.  Fırtına, doğanın bize gücünü anımsatma şekillerinden biridir.

Fırtına nasıl oluşur?

Güneş, Dünya’mızı ısıtır; ama her yeri aynı düzeyde ısıtamaz. Bazı yerler daha çok ısınır, bazı yerler daha az. İşte, bu farklı sıcaklıklar havayı hareketlendirir. Sıcak hava yükselir, soğuk hava onun yerine kayar. Bu hareket bazen hızlanır ve rüzgar oluşur. Eğer rüzgar çok güçlenirse, işte o zaman fırtına olur!

Çeşit çeşit fırtına

Evet, fırtınaların da çeşitleri vardır! Bazen yalnızca çok hızlı rüzgar eser. Buna “rüzgar fırtınası” denir. Bazen gökyüzü kararır, şimşekler çakar ve gök gürler. Buna da gök gürültülü fırtına denir. Bir de yaygın olan yağmurla karışık fırtınalar vardır. Bu fırtına türlerinden başka değişik coğrafyalarda kar fırtınası, toz fırtınası ve kasırga gibi türler de vardır.

Kar fırtınası

Basitçe söylemek gerekirse, kar fırtınası normalden çok daha fazla karın, hızla, yağması demektir. Üç saat, bir gün ya da daha uzun sürebilir. Kar fırtınaları, elektrik ve su kesilmelerine yol açabilecek güçte olabilir.

Toz fırtınası

Toz fırtınası çöllerde ya da çok kuru bölgelerde güçlü bir rüzgarın yerdeki tozu veya kumu havalandırıp savurmasıdır. Genellikle bir saatten kısa sürer. Toz fırtınaları büyük miktarda kumu bir bölgeden bir başka bölgeye taşıyacak denli güçlü olur.

Kasırga

Kasırgalar, doğadaki en güçlü ve en şiddetli fırtınalardan biridir! Bir kasırga, çok büyük -yüzlerce kilometrekare- bir alanda hızla dönen bir hava sütunudur. Her zaman hem yeryüzünün yüzeyiyle hem de kaynaklandığı yer olan bulutla temas halindedir. Birçok fırtına türü gibi, kasırgalar da soğuk ve kuru havanın sıcak ve nemli havayla çarpışıp etkileşime girmesiyle oluşur. Genellikle ekvatora yakın okyanus sularında ortaya çıkarlar.